AKP ve Müslümanlar

  • PDF

PDF Dosyası Olarak Bilgisayarınıza İndirmek İçin TIKLAYINIZ

ARGE Analiz
AKP ve Müslümanlar
Hazırlayan: Yusuf ŞANLI

İletişim
ARGE Enstitü
Yüksel Caddesi İnkilab sokak 26/11 Kızılay Çankaya Ankara Türkiye
0 312 418 64 46
www.argeenstitu.org / Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir


İçindekiler

Giriş

AKP?nin Tarihçesi

İslamcılığın Geçirdiği Süreç

Muhalefet mi? İktidar mı?

Değişim mi? Aynileşme mi?

Radikalizmden Liberalizme

AK Türkler, Beyaz Türkler

AKP Dış Politikası ve Ilımlı İslam Projesi

Müslümanların Kazanımları/Kayıpları

Atasoy MÜFTÜOĞLU?ndan Özel Not

Röportajlar

Rıdvan Kaya

Süleyman Arslantaş

Burhan Kavuncu

Sonuç

Faydalanılan Kaynaklar ve Katkıda Bulunanlar


Giriş

?AKP ve Müslümanlar? başlığıyla ele aldığımız bu etkileşim ve değişim yumağında; Müslü-
manların geçirdiği süreci, taşıdıkları iktidar arzusunu, sistemle bütünleşmelerini, kazanımlarını ve
kayıplarını irdelemeye çalıştık. Gerçekleştirdiğimiz röportajlar ve yaptığımız alıntılarla zenginleş-
tirmeye çalıştığımız analizimizde, Müslümanların zihin karışıklıklarına cevap bulmaya gayret ettik.

Gelinen bu süreçte, AKP ve temsil ettiği akımdan ziyade Müslümanların ne yaptığı ve ne-
reye doğru yol aldığı önem kazanmış durumdadır. Muhafazakâr kesimin ihtiyaçlarına cevap ola-
cağı beklentisiyle toplumsal bir desteği arkasına alan ve değişim söylemleriyle meydana çıkılan bu
yolda, AKP ve yoldaşlarının değişim dinamiklerini irdelemek gerekmektedir. Geleneksel yapıların
handikaplarını tespit edip gidermenin, toplumsal üretkenliği arttırmanın, ilerlemeye ve değişime
açık olmanın çağımızın zarureti olduğu aşikârdır. Önemli olan nokta, toplumsal bir gerçek olan bu
ihtiyacın iç dinamiklerle mi yoksa dış dinamiklerle mi yönlendirilip şekillendirileceğidir. AKP?nin
bayraktarlığını yaptığı bu değişim hamlesinin dinamiklerinin Doğu veya İslam kültür ve medeniye-
tinden neşet ettiğini söylemek zor. Ki; iktidarın kullandığı dilin, iktisadî ve siyasî hamlelerin hangi
minvalde hayat bulduğu ve yöntemleri, bizlere bu değişimin kökeninde küresel değerlerin olduğu-
nun ipuçlarını vermektedir. BOP ve MİP gibi uzak kıtada projelendirilen girişimlerin eş-başkanlığını
üstlenen Erdoğan, beslendiği kaynakları tevile yer bırakmayacak şekilde göstermektedir.

?Değişim; İslamî kesimin maruz kaldığı baskılar ve yaşadığı etkileşimler sonucu temel olarak
demokrasi, insan hakları, özgürlük gibi evrensel değerlerle tanışma, bunları içselleştirme ve kimliğinin
parçası kılma şemsiyesi altında gerçekleşmiştir. İslamî kimlik ile demokrasi, insan hakları, özgürlük
ve laiklik kavramları arasındaki ilişkiler bu kesimde yaşanan değişimin kilometre taşlarından birini
oluşturmaktadır.?Ali Bayramoğlu?nun değişimle ilgili söylediği bu sözler, Müslümanların geçirdiği
bu etkileşim sürecinde edilgen kaldıkları için faydadan çok zarar gördüklerini ve dejenerasyona
uğradıklarını gösteriyor. Açılan özgürlük alanlarından elde ettiğimiz somut kazanımlarımız ya-
nında manevî ve kültürel kayıplarımız ne yazık ki görmezden geliniyor. Dönüşüme direndiği için
marjinalleştirilen siyasal İslam müntesiplerinin sesini kısarak, ?özgürlük alanı açma? söylemleri ve
doğurdukları bu algıyla her yolu mubah gören bir mantaliteyle Müslümanları sisteme entegre etme

çabaları hat safhadadır. İktidarın bu politikalarına karşı direnmenin tek yolu, iktidar mücadelesine
alet olmadan sergileyeceğimiz İslamî bir muhalefetten geçer. Dünya çapında, küresel liberalizm ola-
rak tanımlanan bu aynileşme çarkında Müslümanlar özgün ve özgür hareket ederek sergileyecekleri
muhalefetle dünya halklarına alternatif üretmek zorundadırlar.

II. Atatürk olarak tanımlanan Recep Tayyip Erdoğan önderliğinde AK Türklerin gayretleriyle
gerçekleşen uluslararası dinamiklere uyum ve Türkiye başta olmak üzere topyekun bir İslam dünya-
sına taşınmak istenen ılımlı İslam projesinin hayatiyet kazandırıldığı günümüzde, Müslümanların
durması gereken yeri aradığımız bu analizde yukarıda ifade ettiğimiz sorunlara/sorulara cevap bul-
maya, farkındalık sağlayarak küçük de olsa bir katkıda bulunmaya çalışacağız.


AKP?nin Tarihçesi

Başta, AKP?nin kurulum dinamiklerine göz atmak gerekiyor. Erdoğan ve çevresinin 28 Şubat
öncesindeki düşünceleri/söylemleri ile şimdilerdeki düşünceleri/söylemleri arasındaki farklılığı iyi
irdelemek gerekiyor. Erdoğan ve Gül?ün hocalarıyla yaşadığı ayrışmadan kaynaklı kopuşun neden-
leriyle, yenilikleri inşa ederkenki düşünce ve dinamikler doğru orantılıdır. İç dinamiklerdeki bu
ayrışmanın asıl nedeni uluslararası ihtiyacın bir yansımasıdır. İçe kapanık sınırlı örgütlenmelerden
ve ulus devlet yapılarından sıyrılıp küresel bir dünya düzenine doğru alınan bu yolda Türkiye?nin
değişim göstermemesi mümkün değildi. Liberalizm eksenli gelişen bu değişim sürecini, Özal?ın at-
tığı tohumları toplayan Erdoğan şekillendirmiştir. Ancak, mevcut statükonun çıkmazlarının değiş-
tirilemediği bazı noktalarda garip bir şekilde statüko bekçiliğine soyunulduğu bile görülmektedir.
Ayrıca, Milli Görüş hareketi özelinde İslamî potansiyelden beslenerek iktidara gelen AKP, kendi
kadroları başta olmak üzere (bu potansiyelin mevcut olduğu) muhafazakâr halkı devletçi bir algıya
büründürmüştür.

AKP?nin kurucu kadrolarının, Refah Partisi?nde dava arkadaşlığı yaptığı hocası, ağabeyle-
ri ve arkadaşlarıyla Fazilet Partisi?ndeki sorun ve çatlaklar yüzünden Saadet Partisi?nde yolları hiç
birleşmedi. Her şeye rağmen aksini iddia etseler bile, AKP?yi iktidar yapan Milli Görüş geleneği ve
misyonudur. Milli Görüş bir mektep ve bir kitle partisi/hareketidir; bu tabanı göz ardı ederek sadece
liberal söylemlerle iktidara geldiğini iddia etmek gelinen yere ihanettir. Ve zaten Erdoğan?ı Erdoğan
yapan Milli Görüş mektebidir. Bu tabandan beslenen AKP içerisinde, mektepten çıkıştan ziyade
revize ettik söylemleri revaçtadır. Bu değişim sürecinde Saadet Partisi?ni gelenekçiler, AKP?yi ise
reformistler temsil etmektedir.

Fazilet Partisi?nin kapatılmasına müteakip kurulan Saadet Partisi?yle bütünleşmeyi reddedip
yeni bir oluşum içerisine giren Erdoğan ve Gül ikilisi, 14 Ağustos 2001 tarihinde kurdukları AKP
ile girdikleri 3 Kasım 2002 seçimlerinde en yüksek oyu almış ve Abdullah Gül başkanlığında 58.
Hükümeti kurmuşlardır. O dönemde, aldığı bir ceza nedeni ile kabine ve TBMM?de yer alamayan
Genel Başkan Recep Tayyip Erdoğan, CHP dâhil mecliste varılan uzlaşma sonucunda yapılan bir
Anayasa değişikliği ile yasağı kaldırılarak 8 Mart 2003 tarihinde yapılan yenileme seçimlerinde

Siirt?ten milletvekili seçilerek Meclis?e girmiştir. Partinin kahir ekseriyeti Milli Görüş geleneğinden
gelmekle beraber, merkezi temsil ettiğini söyleyen hareketin bünyesini merkez sağ ve soldan gelen
sosyal demokrat, milliyetçi, eski İslamcı, sosyalist ve liberal şahsiyetler teşkil etmişlerdir. AKP, CHP
tarafından şeriat yanlısı olmakla, Saadet Partisi tarafından muhafazakâr tabanın taleplerine göz ka-
pamakla, Milliyetçi Hareket Partisi tarafından millî çıkarlardan taviz vermekle ve İslamî muhalefet
tarafından ise tevhidi kavramları dejenere etmekle suçlanmış ve suçlanmaya devam edilmektedir.

2002?deki genel seçimler sonrasında 2004 yılında yapınan yerel seçimlerde %41.67?lik oyla
birinci parti olan AKP, 15 büyükşehir belediyesinden 11?ini alarak Türkiye çapında bir başarıya imza
atarak yoluna devam etmiştir. 22 Temmuz 2007 genel seçimlerinde ise %46,7?lık bir oyla ikinci za-
ferini ilan eden AKP, 12 Haziran 2011 seçimlerinde kendilerinin bile tahayyül edemeyecekleri bir
zaferle 3 seçimde üst üste kazanarak, %50?lik bir oyla deyim yerindeyse tarih yazmıştır.

Milli Görüş gömleğini çıkarttığını defalarca sarf eden Erdoğan ve çevresindeki zümre, yine
defalarca İslamî bir kimlik ve fikriyatla hareket etmediklerini söylemelerine rağmen halkın bilinçal-
tında geçmişteki söylemlerden kalan kırıntılar silinememekte, AKP ve Erdoğan?ı İslamî bir profile
sığdırma çabalarından vazgeçilememektedir. Ki her fırsatta laikliğin koruyucusu olduğunu sarf ede-
rek Türkiye Cumhuriyeti?nin laik, demokratik, sosyal bir hukuk devleti olduğunu söyleyen Recep
Tayyip Erdoğan, ne Kemalist odakları ne de kendisine canı gönülden inanan bu halkı inandırabil-
miştir.

AKP?nin Zaferinin Nedenleri/Gerekçeleri/Dinamikleri

İç ve dış unsurları analiz etmeden AKP?nin doğum sürecini kavrayamayız. İç politikadaki
acziyet iktisadî, siyasî ve toplumsal bir arayış doğurmuştur. Elde ettiği zaferde, ardı ardına gelen
krizlerle hayatından bezmiş halk nezdinde AKP?nin umut arayışına tekabül etmesi belirleyici bir rol
oynamıştır. Anasol-D hükümeti ve sonrasında Bülent Ecevit dönemindeki iktisadi ve siyasi çıkmaz-
lar/hatalar/acziyetler ışığında halkın yenilik arayışı AKP?nin yükselişini sağlamıştır, yani çok kısa bir
sürede kurulup seçimlere katılan bu partinin kendi başarısından dolayı değil iç politikanın konjonk-
türel şartlarından dolayı böyle bir ihtiyaç hâsıl olmuştur. Ecevit hükümeti döneminde uluslar arası
platformdaki hasta adam psikolojisi ve reel politikadaki başarısızlık Türkiye?yi itibarsızlaştırmış ve
Türkiye?nin meşruiyetinin yeniden sağlanması isteği ile dış politikada söz sahibi olma yetisinin sıfıra
inmesi yeni arayışlar doğurmuştur. En önemlisi ise, Dünyada ulus devlet yapılarının çatırdaması ve
küresel bir liberalizm rüzgârının esmesi Türkiye?deki söylem ve siyaseti doğrudan etkilemiştir.

Tarihin her evresinde olduğu gibi bu liberal çağda da siyasette kişi merkezli politikalar geçer-
lidir ve Türkiye?de de, gelişmekte olan diğer ülkelerdeki gibi kadro kalitesine ya da projelere değil de
kişi üzerine dayalı bir yapı kurulmuştur. AKP, Erdoğan?ın mağduriyeti üzerine kurulu bir partidir.
Okuduğu bir şiir dolayısıyla 8 aylık bir cezaevi süreci sonrasında toplumsal bir sempati kazanan
Recep Tayyip Erdoğan?ı ister istemez sistemin kendisi doğurmuş oldu. Bu sosyo-psikolojik fırsatı iyi
kullanan Erdoğan ise kaçınılmaz olarak iktidara yürüdü. Bugüne kadar zafer üstüne zafer kazanan
Erdoğan, şimdiye kadar kurduğu parlamento ve kabinelerde liyakatten ziyade kendine itaat üzerine
bir sistem kurmuştur. İnsanoğlunun en büyük düşmanı olan ?ene?si Erdoğan?ı da yenmiş ve gerçek
iktidarı elinden almıştır. Şimdilerde reel politiğin sıkça zikrettiği parti içi demokrasiden söz etmek
mümkün olmadığı gibi, toplumsal anlamda halktan ve STK?lardan gelen eleştirileri değerlendir-
meye almak bir yana dursun bastırma içgüdüsüyle hareket edilmektedir. Erdoğan sorgulanamaz
bir merciye oturtulduğu için Erdoğan tekelinde toplanan parti siyasetinin nereye doğru gittiği sor-
gulanmalıdır. Otokrasiye doğru yol alan bu tehlikeli gidişata birilerinin dur demesi gerekmektedir.
Aksi takdirde tarih tekerrür ederek hayatın gerçek yüzünü Erdoğan?a da bizlere de gösterecektir.
Hâlihazırda Erdoğan?ın rahatsızlığı ve iddialara göre kanser olma şüphesi üzerine başta Abdullah
Gül, Bülent Arınç, Cemil Çiçek ve parti içerisindeki diğer çatlak seslerin yükseldiğini görmekteyiz.
Bu türden bir iktidar mücadelesinin kazananı yoktur. Tarihte her imparatorluğun, her ideolojinin,
her akımın, her iktidarın, her rüzgârın bir sonu olduğu gibi yakın bir gelecekte AKP rüzgârının da
sonu gelecek gibi gözükmektedir.

AKP?nin Devletleşme Serüveni

Bazı medya organlarında ve siyasi meclislerde 28 Şubatla hesaplaşıldığı söylenmektedir. O
dönemde Kemalizm?in karşısındaki blok şimdilerde hesaplaşma içerisine giren blok değildir, yani
farklı/yeni kimlik ve söylemlerle eskinin hesabının görülemeyeceğini düşünüyoruz. AKP kadrola-
rının eskiden eleştirdiği ve mücadele ettiği konuma şimdilerde kendileri gelmiştir. Statüko bekçiliği
yaparak, özgürlük ve hak mücadelesi yapan kesimlere karşı bir blok oluşturmaktadırlar.

Kürt sorununa bakışlarındaki tutarsız, devletçi söylemleri bunun en bariz örneklerinden-
dir. Kürt sorununun çözümüne dair girişilen demokratik açılım hamlelerinin hepsi devletçi mantık
ve refleksler çerçevesiyle sınırlı kalmış, devletçi bir perspektif haricinde bir hamle yapılamamıştır.
Çünkü hükümetin bizzat kendisi ?devlet?tir artık. Aynı şekilde İslamî muhalefete ve kitleye de aynı
?devletçi? gözle bakarak tanımlama yolunu seçmiş, onların sorun ve taleplerini yine kendi sınırları
dâhilinde çözmeye girişmiştir. Başörtüsü sorunundaki gibi zahiren bazı düğümler çözülmüş gö-
zükse de, hakikatte daimi bir hak iadesi mevzu bahis değildir. Bu süreç dâhilinde bizi ilgilendiren
nokta ise, AKP kadrolarından ziyade toplumdaki devletçi algı ve mantık açılarının genişlemesidir.
Keşke, iktidara ?bizim çocuklar? gelmeseydi de (BDP?nin temsil ettiği Kürt muhalefeti gibi) artısıyla
eksisiyle kendi taban ve argümanlarımızdan beslenen, sivil inisiyatif gücüyle toplumsal bir alterna-
tif üretilebilseydi. Müslümanların zihin dünyalarındaki devletçi algı yıkılmadan, amaçlanan İslamî
toplum hiçbir zaman inşa edilemeyecektir.

İslamcılığın Geçirdiği Süreç

Geleneği sorgulama olgusu toplumu farklı bir mecraya getirmiş, İslam?daki yenilikçi/refor-
mist algılar haklı fikir ve talepleriyle ayrı bir uç noktayı doğurmuş ve toplumsal düzlemde bazı
kaymalar yaşanmıştır. Bu nedenle yenilikçiliği temsil eden akımlar revaç bulmuş ve dejenerasyon
hız kazanmıştır. Bir medeniyet sorgulamadan bir şey üretemez, ama sorgulamada bir bilinç doğrul-
tusunda ve bir usul dâhilinde yapılmalıdır. İslamî kesimin özeleştiri yaparak yenilenmesi/uyanması/
ayağa kalkması/üretmesi gerekliydi, ama bu hamleyi yapamamış ve bununla doğru orantılı olarak
liberal rüzgâra kapılmıştır. Bu boşluktan faydalanan AKP?nin yaptığı yenilikler, İslamî kesimin arzu
ettiği/yapması gereken yenilikler değildir. ?İnsanlara gerekli olan İslamî yaşantı Asr-ı Saadetten

sonra hiç gösterilemediği için insanlar insanca yaşamın arayışlarına girdiler. İslam?ca yaşamın üze-
ri örtülerek yürürlüğe girmesi sürekli engellendi. İslam?ca yaşam bilinmediği için İslam?ın insanca bir
yaşam biçimi sunamayacağı vehmine kapılan insanlar, İnsanca yaşamın demokraside demokratikleş-
mede olduğu zehabına kapıldılar. İslam coğrafyasında görülen geri kalmışlığın ve despot yöneticilerin
varlığının etkisi ile batıdaki heva ve hevese dayalı sözde özgürlükler İslam dünyasına şirin geldi, şirin
gösterildi.?1 Acziyet içerisinde kıvranan İslam Medeniyeti?nin müntesipleri iktisadi, siyasî ve sosyal
bir değer üretemediklerinden dolayı Dünya çapında kuvvetle esen liberalizm rüzgârına kapılmış-
lardır. Türkiye?nin temsil kabiliyetinden de yararlanılarak, Ortadoğu başta olmak üzere İslam top-
raklarında hem iktisadî, hem siyasî, hem de sosyal açıdan liberal sistemler kurulmak istenmektedir.

İslam dünyasında, Muhammed Abduh?la başlayan bilinç düzeyindeki artış Siyasal İslamı do-
ğurmuş, Mısır?da neşet eden İhvan-ı Muslimin ve İran İslam İnkılâbı?nın dünya çapındaki yansıma-
ları Türkiye?deki İslamî potansiyeli de doğrudan etkilemiştir. Yalnız, Türkiye?deki İslamî cenah akan
bu nehri besleyip zenginleştirmek yerine sadece tüketmiştir. Bu bilgi birikimi, inkılabî söylem ve
hareketleri sloganvari bir hayat anlayışıyla içselleştirmeden tüketmeye başlayınca bir dizi toplumsal
handikaplar doğmuştur.

Erbakan?la başlayan süreçte, İslamî potansiyel parti siyasetine sevk edilerek tüketilmiştir. Ya-
kın ve uzak vadedeki tecrübelerden de bilindiği üzere, sistem içi muhalefetle bir yere varılmadığı
aşikârdır. Milli Görüş, Akıncılar, MTTB, parti içi siyaset derken 30 yıllık bir süreçte İslamî muha-
lefet, sistemin kurallarıyla oynatılarak sistemle bütünleşmesi sağlanmış ve fiili yorgunlukların ya-
nında bilinç kayıpları da eklenerek bu potansiyel heba edilmiştir. 28 Şubat?ta görüldüğü gibi, sırf
psikolojik bir harple bile muhalefet bastırılabilmiştir. Erdoğan özelinde AKP hareketi ise aklınca
geçmişten tecrübe çıkartıp, yanlış bir akıl yürütmeyle ?bakın böyle olmuyormuş? diyerek, değişim
naraları atarak ve değişerek/değiştirerek sırf İslamî muhalefeti değil topyekün bir muhalefet kitle-
sini sistemin içerisine gömmüş, deyim yerindeyse evlerinde mahkûm etmiştir. Daha önce devlete/
sisteme/statükoya düşman olanlar şimdilerde AKP hükümette olduğu için adeta bir devlet sempati-
zanı, bir statüko bekçisi olmuş, ?bizim devletimiz, bayrağımız? gibi lafızlar sarf ederek bu sistemin
koruyuculuğuna soyunmuşlardır. Ayrıca ihale ve iktisadi rant peşinde koşarak benliklerini kaybet-
mişlerdir. Eski mücahitler yeni dönemin müteahhidi, eski radikaller yeninin liberalleri olmuşlardır.

Müslümanlar içerisindeki ayrışmalar/çatlaklar/çatışmalar/fikri farklılıklar 28 Şubat baskıla-
rıyla gün yüzüne çıktı ve Müslümanlar aşama aşama ayrışarak daha da marjinalleşti ve yine aşama
aşama sisteme entegre oldular. Bu ayrışmalar, anayasa referandumunda en üst seviyeye ulaşmıştır;
zamanında sistemin meşruiyetini kuvvetlendirmemek için tanımadığını dillendirerek oy kullanma-
yan tevhidi bilince sahip İslamî cenah, değil meclis seçimlerini, doğrudan (eskiden şirk olarak ta-
nımladığı) anayasanın kendisini oylamış ve bu referandum sürecindeki tartışmalarla birlikte İslamî
muhalefet tekrar dirileceği güne kadar tarihin derinliklerine hapsolmuştur. Arap Baharı sürecinde
ise, özellikle Suriye konusunda Batı?nın oyunlarına gelerek Şii-Sünni çatışması gibi verilen algıyı,
arka plandaki Sünni refleksle algılayıp ayrışmaları derinleştirecek mecralara kayılmıştır. Burada
mevzu bahis olan, bölgede kardeş kavgasının derinleşmesi/derinleştirilmesidir. Bölgeden çekilen/
çekilmek zorunda kalan ABD ve Batı ittifakını oluşturan NATO, giderayak bölgeyi istikrarsızlaştır-
mak için mezhep çatışmasını körüklemektedir. Bu noktada bizler tecrübelerden ders alıp günümüzü
doğru okumalı ve ayrışmadan ziyade vahdeti besleyecek bir dil kullanmalıyız.

Gelinen evrede ise ?İslamî duyarlılığı yüksek kesimler ile diğerleri arasındaki gerginlik, yerini
karşılıklı bir kabule ve uzlaşmaya bırakmış görünüyor. Bu kabul ve uzlaşma halini besleyen ana unsur,
her kesimin kendi içinde yaşadığı değişim. Değişim bir yanda beklentilerde bireyselleşme ve rasyo-
nelleşme çerçevesinde meydana gelmektedir. Kişilerin (bireysel, iktisadî, siyasi) fayda arayışlarındaki
referanslar din dışı alanlara uzanarak çeşitlenmektedir. Kanaatler esnemektedir. Diğer yandan değişim
İslamî kimlik açısından dış etkiler sayesinde kendisiyle yüzleşmeye de tekabül etmiş ve İslamî kesimin
kendi içinde farklı eğilimlere ayrılarak çoğulculaşmasında rol oynamıştır.

28 Şubat sadece İslamî kesim açısından bir takip ve soruşturma dönemini değil, RP üzerinden
yaşanan iktidar deneyimini de ifade eder. İslamî hareket bu çerçevede hem bir dışa açılma hem bir içe
kapanma süreci yaşamıştır. İlk süreç ekonomiden sendika ve derneklere, siyasetten belediyelere uza-
nan, kültürel ve sosyal unsurları dini şemsiye altında toplayan bir ruh halini, bir siyasi örgütlenmeyi
ifade etmiştir. İkinci süreç, bu kesimin dışındaki sorun ve yapılarla tanışmasına, zaman içinde kendi
içinde farklılaşmasına zemin hazırlamıştır. Her iki süreç ayrı yollardan, biri dışarıdan gelen unsurlarla
diğeri içeride bünyenin ürettiği deneyimlerle, bir değişim dalgasına yol açmıştır. Nitekim değişim eğili-
mi ne denli deneyimler sonucu karşımıza çıkıyorsa, endişenin kaynağı da o denli zihniyet dokusundan
doğmaktadır. Yakın dönemde yaşanan yırtılmaların kökeninde şu gelişmeler yatar: İslamî kesimin si-
yasi baskıya dayanıklılığı, kamusal alanda görünürlülüğünün toplumsal deneyimin bir parçası haline
gelmesi ve yakın bellekte kendiliğinden olağanlaşması. Sonuç olarak zaman faktörüyle ve deneyimlerle
beslenen değişim, aktörlerin ortadan kalkmayan ve kalkmadığı oranda siyasi gücünü ve toplumsal
kökünü kanıtlayan «öteki»yi kabul etmek ile kendi değerlerini korumak arasındaki gidiş gelişlerine
dayanır. Bu gidiş gelişler temel olarak çatışma fikri ve ruh halinden uzaklaşmayı tetiklemiş, uzlaşma
arzusu öne çıkmıştır. Tek başına bu eğilim bile eylem niyeti ve çerçevesi olarak soruna ve ötekiye bakış-
ta dışlamanın ve tavizsiz duruşun gerilediğine işaret eder.?2

Muhalefet mi? İktidar mı?

En başta kendimize sormamız gereken soru şudur; Müslüman bir birey iktidarı mı arzu et-
meli yoksa muhalefeti mi? Emevilerden bugüne gelen tarihi süreci irdelediğimizde görünmektedir
ki, insanoğlunun en büyük zaafı iktidar hırsıdır. Özellikle tek bir insanın elinde toplanan iktidar
erkleri, o insanı eritip bitirdiği gibi toplumu da çürütmektedir. Din adına iktidara gelen neredeyse
her kişi/akım/fikriyat dini istismar ederek, dinin toplum nezdinde bütünleştirici/ bastırıcı/ uyutucu
etkilerini kullanarak iktidarlarını devam ettirme çabaları içerisine girmişlerdir. Bu minvalde, süre
gelen siyasi/sosyal yapı içerisinde ise iktidara gelme ve devam ettirme gücünü aldığı İslamî kesimin
ihtiyaçları ve talepleri de aynı ölçüde görmezden gelinmiştir. Bu tarihi gerçekliliği ve ?Mü?min aynı
delikten iki defa sokulmaz, ısırılmaz? hadisini göz önünde bulundurarak talep ve beklentilerimizi
tekrar değerlendirmemiz gerekmektedir. ?Bu ülkenin halkı, bu halkın tabii liderleri, kanaat önderleri,
yazarları, hocaları hancı; siyasiler yolcudur. Aynı hataların tekrar edilmemesi ve bundan sonrasının
selameti için herkes sorumluluğunun bilincinde olmalı, fikir ve görüşlerini, eleştirilerini açıkça dile
getirmelidir; bunları da husumet besleyerek ve bir şeyler bekleyerek değil, Allah rızası ve halkın çıkarı
için yapmalı ve Müslüman feraseti, dirayeti ve cesaretiyle de açık ve net konuşmalıdır.?3

Müslüman şahsiyet iktidara özlem duymamalı. İktidarın nimetlerinden faydalanıp statükoyla
olan derdini unutarak sistemle bütünleşmemelidir. İslamî muhalefet sistemle hesaplaşmamış, hatta
politik hamlelerle parti siyaseti içinde boğulup sistemle bütünleşerek, AKP ile yenilenen resmi ide-
olojinin en önemli dinamiklerinden biri olmuştur. İktidarın zorladığı değişime direnmeli ve ?Hü-
seyni? bir muhalefet sergilenmelidir. ?Bugün AK Parti`yi eleştirmek elde ateş tutmaya benzer. Bunun
maliyeti var. Bir kere AK Parti, İslamî kesimden yapılan hiçbir eleştiriye müsamahakâr bakmıyor. AK
Partililer, laik kesim gazetecileri önünde yerlere kadar eğilirken, ?Vay Tayyip vay!? manşetini atanla-
rı baş tacı edip, küfür ve hakaretlerine eyvallah derken; bizim camiadan, Müslümanlardan en ufak
eleştiri yapanları işlerinden ettiler, çoluk çocuklarının ekmekleriyle oynamaktan çekinmediler, gazete
yönetimlerine ve patronlarına emirler yağdırarak, direktifler vererek bu güzel insanları kapı önüne
koydular. Ayette tavsiye edilenin tam aksi neyse, onu yapıyorlar: Başkalarına son derece yumuşak ve
demokrat olan AK Partililer, kendi mahallelerinden olanlara karşı olabildiğince acımasız, sert, hoşgö-
rüsüz ve despotça davranıyorlar. AK Parti iktidarında fikri şahsiyetini muhafaza ettiği veya yalakalık
yapmayı kendine yakıştırmadığı için işinden olan gazeteci, entelektüel ve yazarları hepimiz biliyoruz.
Eğer AK Parti İslamîyet`i diğer laik partiler gibi referans almıyorsa (ki radikal değişim geçirdiklerini
söyleyen liderlerinin beyanı bu yöndedir) o zaman diğer partileri eleştirdiğimiz gibi bizim bunları eleş-
tirme hakkımız vardır; yok eğer Müslüman/dindar kimliklerini hala önemsiyorlarsa, yine bizim İslamî
kaygılarla onları eleştiri hakkımız vardır. Burada AK Partililer`in sahiden ?ne? olduklarına artık karar
vermeleri gerekir.?4 Erdoğan da çok iyi bilmektedir ki, AKP için tehlike teşkil eden en büyük akımın
kendisinin de içersinden geldiği İslamî muhalefettir. Bu bilinç doğrultusunda İslamî muhalefeti iç-
ten içe dejenere etme, değiştirme ve bitirme gayreti içerisindedir.

İslamî muhalefetin bilinçsizliğinin ve kısırlığının en bariz nedeni ise iktidar nimetlerinin
içinde boğulmasıdır. Kısa vadeli kazançlarla gözleri boyanan toplum, uzun vadede kaybettiklerini
görememektedir. Kısa vadede özgür bir ortam ve hatta bir dizi kananımlar elde edilmiş olunsa da,
uzun vadede tahayyül bile edilemeyecek kayıplar yaşanmıştır; kavramların içi her geçen gün bo-
şaltılmakta, her geçen gün sistemle daha da bütünleşilmekte ve toplumsal reflekslerimiz pasivize
edilmektedir.

Müslüman bir birey olarak, örnek almamız gereken şahsiyetli imamlarımızdan gördüğümüz
gibi statükonun dışında kalarak muhalefet sergilemeliyiz. Hatta ve hatta kurulması muhtemel bir
İslam devletinde güvendiğimiz şahsiyetler iktidarda olsa bile kanaat önderleri, STK temsilcileri ve
halk olarak güçlü bir muhalefet sergileyerek iktidarı sorgulamalı/hatalarını tespit etmeli/adaletin
bekçiliğini yapmalı ve mevcut yapıyı güçlendirmeliyiz. Siyasilerin göremediği şey şudur; hakkıyla
idame ettirilen bir iktidar için, hakkıyla yapılan muhalefet nimettir ve kuvvetlendirici bir unsurdur.

Değişim mi? Aynileşme mi?

Değişim; bir niceliğin değerinin, artışı ya da azalışı olarak tanımlanırken, siyasi arenada ise
toplumun siyasal, sosyal ve iktisadî gelişme ve değişmelere paralel olarak gösterdiği eğilim olarak
tanımlanmaktadır. Buradaki en önemli nokta ise, değişimin dinamikleri ve sonuçlarıdır, yani deği-
şimi ifade eden hususların beslendiği argüman ve dayanaklarının ne olduğu, yönlendirilmiş veya
özgün olup olmadığı, ayrıca rasyonel olarak kısa vadede artı değer olarak gözükürken uzun vadede
eksi değer olarak karşımıza çıkıp çıkmayacağıdır. İnsanoğlunun zaviyesinden, zahiren fayda olarak
gördüğümüz şey aslında zarar olabilir. Değişim, gelişme/ilerleme anlamına geldiği gibi yozlaşma/
gerileyiş anlamlarına da gelmektedir. Türkiye?de cereyan eden bu toplumsal ve siyasi değişim ancak
dönüşüm (olduğundan başka bir biçime girme, başka bir durum alma) veya dejenerasyon (soysuz-
laşma, soyunun özelliklerini kaybetme) olarak tanımlanabilir.

??İslami kesim? içinde ise değişim-dönüşüm olgusu kimileri için açık bir savrulma, çözülme
ve çürüme ifade etmekteyken, aynı olguyu bir evrim ve gelişme göstergesi olarak tanımlayanlarda
bulunmaktadır. Bu yüzden örneğin dün ısrarla, coşkuyla savunulan bir fikrin veya pratiğin bugün
tümüyle reddedilmesi ya da dün kerih görülen bir kavramın veya tutumun bugün pervasızca dillen-
dirilmesi, savunulması gibi durumlara sıkça rastlayabiliyoruz.?5

Küresel dünyayla liberalizmle entegrasyon değişim olarak tanımlanamaz, tam tersine ancak
aynileşme olarak tanımlanabilir. Ulus devlet yapısından küreselliğe/liberalizme doğru bir yöneliş,
değişim olarak adlandırılabilir, ama bu, farklılık veya özgün bir değişim olarak asla adlandırılamaz.
Küresel liberalizm rüzgârına kapılarak estiği yöne doğru yol almak değişim anlamına gelmeyeceği
gibi, tam tersine bütün dünyada söz konusu olan bu minvaldeki topyekûn değişime aynileşme denir.

Değişim, toplumu oluşturan bireylerin değişimiyle başlar. Bunu sadece İslamî kesimdeki de-
ğil, aynı zamanda sosyalist ve hatta Kemalist kesimdeki ulus devletçilikten küresel bir dünyaya doğ-
ru baş gösteren değişimle de doğru orantılı olarak değerlendirmek gerekir. Uluslararası platformda
baş gösteren siyasî ve iktisadî liberalizm rüzgârının etkileri Türkiye siyasî ve sosyal yapısını derinden
etkilemiştir. Doğu ile Batı arasında köprü görevi gören Türkiye, doğal olarak bu rüzgârdan etkile-
nen ilk İslam toplumu olarak taşıyıcılık görevini de üstlenmiştir. Burada AKP?nin misyonu sadece
öncülük ederek yönlendirmekten ibarettir. Ve bu görevi hakkıyla yerine getirebilmek için gösterilen
çabalar ise toplumun yozlaşmasını hızlandırmıştır.

Bu dönüşüme maruz kalan İslamî camianın değişim sürecinin temelleri, 28 Şubat?tan sonra-
ki baskılar ve 2001?deki iktisadî kriz ile batan yeşil sermayenin zarar verdiği şahısların tepkileri ve
bunlardan etkilenen halkın İslamî söylemden uzaklaşması, ayrıca yine 2001?deki Hizbullah olayının
patlak vermesiyle radikalizmden uzaklaşıp liberalizmle kaynaşması başlıca nedenlerindendir. Arka
plandaki en önemli neden ise, değer üretemeyerek toplumun ve siyasetin ihtiyaçlarına cevap bulu-
namayışından kaynaklanmaktadır.

Değişim olgusunun şirin gösterilmesinin arkasında yatan amaç olan pozitif değişimden kasıt
artı değer üretmek ve ilerlemektir. Üretilmiş bir değer/akım/fikriyatın arkasından giderek/besle-
nerek ortaya konulan şey, sadece ve sadece aynileşmedir. İslamî referanslarla bir gelişim sergile-
yemeyerek, küresel sistemin bayraktarlığını/sözcülüğünü/bekçiliğini yapmak, değişimden ziyade
aynileşmeyle ifadelendirilebilir. İslamî kesimin yapması gereken, statükoyla arasına mesafe koyarak
ve kendi dinamiklerinden faydalanarak değer üretmesidir. İslamî kesimim durağan pozisyonundan
hareketlenerek değişmesi ancak böyle mümkündür. Aksi takdirde Recep Tayyip Erdoğan?ın bir açı-
lış sırasında sorulan ?siz değiştiğinizi söylüyorsunuz ama Türkiye?de hala radikal bazı unsurlar var,
bunlar hakkında ne diyeceksiniz? sorusuna verdiği ?(gülerek ve tekrarlayarak) onlar da değişecek
onlar da değişecek? cevabı doğrultusunda değişeceğiz ve değişmekteyiz. ?Asla affedilmemesi gereken
bir unsur da şu ki, bu profesyonel siyasetçilerin siyasete ?Müslüman veya İslamcı? başlayıp, iktidara
gelme noktasına yaklaştıklarında sayısız insanın emeği, müminlerin acısı ve gayretiyle oluşmuş bu
mirası reddedip İslamcılığı küçümsemeleridir.?6

En önemli noktayı, yeni neslin değişim sürecine etkileri oluşturmaktadır. İnsanoğlunun özel-
likle de genç bireylerin değişim/reform arzusu her daim olmuş ve olacaktır. Bu bir ihtiyaç, hatta
zorunluluktur. Bu zorunluluğa binaen yönlendirilmesi gereken sürecin başka akım ve fikriyatla-
ra bırakılmaması gerekir. Kendi medeniyet mirasımızdan beslenerek, kendi kavramlarımızı tekrar
okuyarak, kendi dilimizle yeni bir inşa sürecine girmemiz gerekmektedir.

Radikalizmden Liberalizme

Tevhidi algıya sahip İslamî muhalefetin radikalizm olarak tanımlanmasını kabul etmemekle
birlikte, cari olan dilin bu olması hasebiyle, biz de böyle tanımlayacağız. Tarihin sayfalarının her sa-
tırında olduğu gibi ?Hakk?ı? temsil eden marjinal kesim, bu günlerde radikal/aşırıcı/uyumsuz olarak
tanımlanıyor. Evet, bu kesim dönüşüme direnerek statükoya uyum sağlamıyor ve sağlamayacaktır.
Sosyal ve siyasal alanda karşılık bulamayarak marjinalleşmek haksız oldukları sonucunu doğurmaz,
?Hakk?ın tanımlanmasındaki argümanlar Kuranı Kerim?de net olarak belirtilmiştir. Sadece İslamî
radikalizmi değil dünya çapındaki anarşist/sosyalist gibi akımları da ehlileştiren liberalizm, ne oldu-
ğu meçhul bir fikriyattır. Siyasal ve iktisadî alanda özgürlüğü birincil değer olarak ele alan bu ideolo-
ji; muğlâk tanımlamalarla yönetim tarzında her yolu mubah gören, özgürlük ve refah söylemleriyle
halka şirin gözüken, toplumsal gerçeklikten yoksun ?pür özgürlüğü? savunan, ?ne? olduğuna dair
kimsenin net bir şey söyleyemediği omurgasız bu fikriyat, Dünya?yı sarmış durumdadır.

Çağın en kuvvetli rüzgârı olan liberalizm, her akımı etki alanına çektiği gibi Türkiye?deki
İslamî cenahı da derinden etkilemiştir. AKP kadrolarının da içinden geldiği Milli Görüş hareketi de
dâhil Türkiye?deki İslamî hareket geçmişte hiçbir vakit sistemle bütünleşip statüko bayraktarlığı yap-
mamıştır. Öyle ya da böyle muhalefette kalmaya gayret etmişlerdir. Sisteme dışarıdan bakıp, eleştiri
ve muhalefette bulunurken günümüzde küresel liberalizm çarkının bir dişlisi konumuna gelinmiştir.
Üretememekten kaynaklı acziyet, AKP?nin zahiren başarıları karşısında hayranlığa dönüşmüş ve
hayranlığın verdiği sarhoşlukla durağan bir evreden uyku konumuna geçilmiştir.

Gelinen bu süreçte Erbakan?ın başlattığı ve Erdoğan?ın zirveye çıkarttığı parti siyasetiyle sivil
inisiyatif yetisini kaybeden İslamî hareket, sistemin kurallarıyla oynayan bu partilerin politikala-
rıyla sorunlarını çözmeye, sorularına cevap aramaya çalışarak kendisini sınırlamış ve adeta liderin
ağzından çıkan söze bakar bir konuma gelmiştir. Bu algı, bireyleri etkisizleştirerek üretemeyen bir
toplum inşa etmiştir. Her şeyden önce AKP, toplum içindeki kıyam kültürünü bastırmış, insanları
sokaklardan uzaklaştırmıştır. Kıyam kültürü/sokak kültürü olmayan toplum bir hiçtir. Geçmişin
potansiyelini, muhafazakâr kesimin samimi duygularını, İslamî referansları kullanarak iktidara ge-
len AKP?nin Müslümanların sorunlarına çözüm getireceği beklentisi insanları sokaklardan çekip
evlerine hapsetmiş, üretemez/sesini çıkartamaz bir konuma getirmiştir.

AKP?nin temel politikası olan ve olumlu karşılanıp dillendirilen, ?özgürlük alanı açmak? sos-
yal ve siyasal ihtiyaçlar için ne kadar yeterlidir? Amaç, refah içinde bir sosyal hayat idame ettirip, asıl
derdimizi unutup, siyasal alanda sistemle çakıştığımız noktalarda revizyona giderek, sulh ve refah
içinde bir hayat sürmek mi? Yoksa kendi kimlik ve dilimizle hakkıyla muhalefet ederek, üreterek,
bedel ödeyerek, mümince bir hayat sürmek midir? Özgürleştiğimizi dillendirdiğimiz bugünlerde,
geçmişte kendilerine karşı özgürlük mücadelesi verilen kesime benzemeye başlanılmıştır. Açılan bu
alanları faydaya çevirerek sağlanılan iktisadî rantlarla zenginleşilmiş, refaha kavuşulmuş ve kapita-
lizmin şirin yüzünü yansıtan liberal sistemin en önemli çarkları kendi bünyemizde oluşturulmuş-
tur. Yine açılan bu alanlarla entelektüel çıtamız yükseltilerek medenileşilmiş, kendi ideolojimizin
topluma yansıtılması yerine Batılı kültürel, iktisadî ve siyasî yapılarının taşıyıcılığı üstlenilmiştir.
Evet, açılan bu özgürlük alanlarından yararlanarak bürokraside/orduda/politika içerisinde mevki
makam sahibi olan ?abilerimizi? nihayetinde karşımızda bulduk. Farkında olunması gereken husus
şu ki; açılan bu alanların yolunu da sınırlarını da, açanlar belirlemekte ve yönlendirmektedir. Açılan
alanlardan kendi kimliği ve hassasiyetiyle girip, davasını unutmayarak (faydalı değil) hayırlı faali-
yetlerde bulunulsa amenna. Yok; kimliğinden taviz vererek, hassasiyetlerini yitirerek alınan yolun
ümmet için faydalı olduğunu söylemenin mümkün olmayacağı gibi, edinilen imkân ve gücü şahsi
ihtiyaçlarına kullanıp, benliğini kaybederek sistemin bir parçası olunmaktadır.

Burada siyasetin geldiği sonuçtan ziyade bireylerin konumunu da değerlendirmek gerekiyor,
çünkü toplumu, siyaseti şekillendiren/oluşturan/yönlendiren bireylerin konumları, ihtiyaçları ve ta-
lepleridir. Müslümanlar benliklerini yitirdiler, cemaat kültüründen gelen müminlerin dayanışma
ve sosyal sorumluluk ruhuyla beslenmiş gönülleri artık liberalizm hastalığının kurbanı olmuş ve
ferdiyetçi şahsiyetler türemiştir. Bireylerin haleti ruhiyeti ise topluma, siyasete yansımıştır.

Bu noktada; tarikat ve cemaatlerin değişim sürecindeki rolünü de değerlendirmeden ge-
çemeyiz. Kendilerini irfan ve irşat faaliyetleriyle sınırlamış, bulundukları gayr-i İslamî sistem içi
dinamiklere muhalefet etmek bir yana dirsek temasında bulunan, İslam toplumunda akan kan ve

gözyaşlarına gözlerini kapamış, siyasete bigâne hareketlerin mevcudiyeti Siyasal İslam bilincine ket
vurmaktadır. Sisteme tehlike teşkil etmeyen, Türkiye başta olmak üzere diğer İslam topraklarında
faaliyet gösteren bu cemaatler, taşıdıkları fikriyatlarla Batının arzu ettiği Ilımlı İslam modelini inşa
etmeye çalışmaktadırlar. Bu akımlardan ziyade İslamî muhalefeti temsil eden kesimler içerisinde
bile birey odaklı özgürlükçü fikriyatlar sosyal ve siyasal sorumluluklarından sıyrılmış ılımlı Müslü-
manlar peyda etmiştir.

Cemaleddin Afgani?den Muhammed Abduh?a, Reşit Rıza?dan Seyyid Kutub?a uzanan Siyasal
İslam düşüncelerinin oluşturduğu tevhidi bilinç ve İran İslam İnkılâbı?nın sağladığı uyanış hâlâ
devam etmektedir. Osmanlının son dönemleri ve cihan harplerinden kaynaklı buhran/işgal/bilinç
kayıplarından çıkma girişimleriyle oluşan potansiyel, düşünce hareketlerini ve direniş örgütlerini
tetiklemiş, kaleme alınan düşünce kitaplarıyla beslenen bu hareketlilik beşeri sistemleri kökünden
sallayan bir tehlike teşkil etmiştir. Etkileri sağlıklı değerlendirilip görülemeyen bu potansiyelin yan-
sımaları içeriden çok dışarıdan daha iyi tahlil edilmiş ve buna karşın Batı tarafından projelendirilen
Ilımlı İslam modelini taşıyabilecek hareketler desteklenmiştir.

AK Türkler, Beyaz Türkler

Osmanlının dağılması ve Türkiye Cumhuriyeti?nin kuruluşunda başat rol oynayan Jön-Türkler
günümüzde kılık değiştirerek gün yüze çıkmış durumda. T.C.?yi kuran Beyaz Türkler, T.C.?nin zayıf-
laması üzerine sistemi kuvvetlendirmek için tekrar görevdeler, yalnız bu sefer Beyaz değil AK Türk-
ler olarak karşımıza çıkmış durumdalar. Türkiye Cumhuriyeti; 90?ların koalisyon hükümetlerinin
başarısız yönetimleriyle, iktisadî krizlerle, son olarak da Bülent Ecevit başkanlığındaki hükümetin
başarısızlığıyla ?hasta adam? konumuna geri dönmüş vaziyetteydi. Türkiye?nin, Dünya ülkeleri nez-
dindeki meşruiyeti yok olma seviyesine doğru yol alırken, yeni bir yüzle ve yeni bir hamleyle can-
landırmanın gerekliliği sonucunda AKP iktidara yürümüş/yürütülmüştür ve istenileni de başararak
uluslararası platformda sıfıra inen meşruiyeti şaha kaldırmıştır.

Batı?ya gidip eğitimlerini tamamladıktan sonra ülkeye dönen, Batı dil ve jargonunu kullana-
rak Batı?dan neşet eden Beyaz Türkler yerine Doğu?lu bilinen, Doğu dil ve jargonunu kullanarak si-
yaset yapan AK Türkler gelmiştir. Fötr şapka, kravat, mini etek giyinen Beyaz Türkler gitmiş; takkeli,
başörtülü AK Tükler gelmiştir. Küresel ihtiyaçlara binaen şekillenen toplum/siyaset Türkiye?de bariz
bir deşiğimi doğurmuştur.

Merkez sağı temsil eden muhafazakâr partiler; Menderes, Özal, Erdoğan önderliğinde batı-
lılaşmayı Kemalist/ulusalcı parti ve fikriyatlardan daha çok sağlamışlardır. Batılılaşma bayraktar-
lığını üstlenen CHP ve diğer Kemalist akımlar ulusal kimlikleri hasebiyle ister istemez kendilerini
sınırlamış, ama muhafazakâr demokrat partiler daha küresel bir siyaset güderek Batıya her daim
açık olmuş ve Türkiye?yi hem iktisadî hem siyasî liberalizme sürüklemiş, doğru orantılı olarak da
batılılaştırmışlardır. CHP?nin 70 yılda yapamadığını, AKP 10 yılda yapmıştır.

Recep Tayyip Erdoğan ve AKP yetkilileri, yürüttükleri siyasetin İslamî bir parti/hareket ol-
madığını söylemelerine rağmen dindar insanlar onların geçmişlerine, hanımlarının kıyafetlerine ve
dini vecibelere karşı yönelişlerine bakarak onları inadına İslamî bir parti/hareket olarak görüyorlar.
Laikliğin bekçisi olduklarını defalarca zikreden bu hareket, İslamî olmadığını söylemesine rağmen
bu algıdan rahatsız gözükmüyor ve nemalanmadan da yapamıyor. Bu kılıf sayesinde, Türkiye tari-
hinde CHP?nin bile muhtemel tepkilerden korktuğu için cesaret edemeyeceği girişimlerde bulunup
yasalar çıkartıyor. AKP hükümetleri süresince; zina suç olmaktan çıkartılmış, 12+1 yıl zorunlu eği-
tim getirilmiş, TCK ve CMUK?ta değiştirilen gayr-i adil yasalar sessiz sedasız çıkartılmış, ağırlaştı-
rılmış müebbet gibi uygulamalar hayata geçmiş, ABD ve Siyonist lobilerle müttefiklik seviyesi en
üst düzeye çıkartılmış, Türkiye halkının tepkilerine rağmen Erdoğan?ın ısrarlarıyla 1 Mart (Irak)
tezkeresi geçirilmeye çalışılmış, Türkiye?de ilk defa Siyonizm konferansı yapılıp Theodor Herzl Mil-
li Kütüphane?de anılmış, yabancılara toprak satışına izin veren yasa çıkarılmış, misyonerliğe yasal
izin verilmiş, okullara gönderilen genelge ile Kuran-ı Kerim?de geçen bazı kelimelerin kullanılması
yasaklanmıştır. Hâsılı bunlar gibi daha yüzlerce uygulamayla gayri adil, gayri ahlaki, gayri İslamî
uygulamalar hayat bulmuştur.

AKP?nin İslam adına herhangi bir somut icraatı olmadığı halde devletin kurumlarını ele ge-
çirme çabaları İslamî kaygılardan kaynaklanıyormuş gibi sunuluyor ve algılanıyor. Hâlbuki AKP?nin,
kurumları ele geçirme çabası, küresel patronların ve projelendirilmiş siyasi planların çıkarları doğ-
rultusunda olması gereken yere oturtulması kavgasından başka bir şey değildir. Ordu ile olan kavga-
sı da, Doğu Bloğuna daha yakın olan kadroyu tasfiye ederek, yerine Amerika ve NATO?ya bağlı bir
ordu oluşturma kaygısıyla doğru orantılıdır. AKP ile kurumlar arasındaki kavgada Müslümanların
hiçbir çıkarı yoktur. Tam tersine, AK Türkler eliyle revize edilmiş ?laiklik? yerli yerine oturmuş
oluyor.

II. Cumhuriyet?i gerçekleştiren AK Türklerin atası II. Atatürk olarak tanımlanan Recep Tay-
yip Erdoğan, Mustafa Kemal?den daha başarılı bir değişim gerçekleştirmiştir. Mustafa Kemal önder-
liğinde, demir yumrukla gerçekleştirilen I.Cumhuriyet?in uygulanışındaki somut zulüm ve baskılara
karşı topyekûn bir bilinç/başkaldırı/tepki vardı ve bu tepki doğrultusunda bir eleştiri, muhalefet
yumağı mevcuttu. Ama Recep Tayyip Erdoğan önderliğinde görünmez yumrukla gerçekleştirilen II.
Cumhuriyet?te ise soyut zulüm ve dejenerasyonlara karşı topyekûn bir bilinçsizlik/uyum/ tepkisizlik
var ve bu doğrultuda sorgulanamaz/eleştirilemez bir diktatör doğdu.

AKP Dış Politikası ve Ilımlı İslam Projesi

2002 seçimlerinde halkın kahir ekseriyetinin oyunu alarak iktidara gelen AKP, iç politikadaki
bürokratik oligarşi ve derin devletin medya, ordu ve diğer siyasi güç odaklarına karşı mücadeleye
halkı değil de, AB ve ABD başta olmakla birlikte dış politikadaki güç odaklarını arkasına alarak yola
koyulmuştur.

17 Aralık 2004 Brüksel Zirvesi?yle hızlandırılan AB üyelik süreci, ordu ve iç politikadaki mu-
halefeti susturmanın/bastırmanın en ideal yolu olarak görülmüş ve bu yol ışığında 22 Temmuz 2007
seçimlerine kadar Batı?ya şirin gözüken AKP, Ahmet Davutoğlu dönemiyle birlikte dış politikada
radikal değişiklikler yapmıştır. Destekleyen desteklemeyen her kesim tarafından takdirle karşıla-
nan hamleleri, ne var ki Arap Baharı?yla başlayan hatalarla birlikte fiyaskoya uğramıştır. Tunus?la

başlayan halk ayaklanmalarını öngöremeyen/hazırlıklı olmayan Türkiye dış politikası refleksif giri-
şimler, muğlâk söylem ve fiillerle yaptığı bir dizi hatalarla ne ülke içi muhalefete ne Doğu?ya ne de
Batı?ya yaranamamıştır. Komşularla sıfır problem söylemi; Ermenistan?la karşılıklı jestlerin yetersiz
kalması ve sınır kapısı başta olmak üzere iktisadî girişimlerin boşa çıkmasıyla durağan bir seyir iz-
lemektedir. Irak?la olan ilişkilerin alt seviyelerde seyretmesinin en başat nedeni ise; İşgal sürecinde
dış politikadaki acemilikten kaynaklanan bazı hatalı hamleler nedeniyle bölgede aktif bir rol alı-
namamasıdır. Her ne kadar tezkere geçmemiş olsa da, 2003?teki işgale zımnen verilen destek, halk
tarafından unutulmasına rağmen siyasetçiler tarafından unutulmamıştır. Ayrıca Kuzey Irak?la olan
iletişim bozukluğu malum. Ticari hacmin hat safhaya ulaştığı, nükleer enerji konusunda verilen
desteğin arkasından füze kalkanı projesine verilen onayla açılan İran cephesinin getiri/götürülerini
ilerleyen zamanlarda birlikte izleyeceğiz. Ortadoğu?daki mezhep çatışması ve dış güçlerin kışkırt-
masıyla gerçekleşmesi muhtemel İran-Türkiye savaşında kazananın 3.tarafların olacağı da aşikârdır.
Suriye?yle olan ilişkiler ise trajikomik bir boyut kazanmıştır. Arap Baharı?nın patlak vermesinin he-
men öncesinde kucaklaşan Esad-Erdoğan çiftinin verdiği pozlar, iş adamlarından oluşan kalabalık
heyetlerin gerçekleştirdiği anlaşmalar, sınırdaki mayın temizleme girişimleri, kardeş ülke söylemleri
içerisindeyken gelinen süreç malum. Yunanistan?a yapılan iktisadî açılımlar ve 2007?deki yangınlarda
verilen destek haricinde politik bir alış-verişin olmayışı nötr bir etkileşim sağlamış, durağan giden
bu ilişkiler artı değere dönüştürülememiştir. Ayrıca, reform paketlerinin açılmasına dair karşılıklı
restlerle çıkmaza girilen AB üyelik süreci (istenildiği doğrultuda) de rölantiye alınmıştır.

Türkiye dış politikasında, diğer ülkelerden ziyade ABD?yle ilişkilerin önemini vurgulamadan
geçemeyiz. Zahiren Dünya?ya hükmeden, Yenidünya düzeni planlarıyla küresel sistemi şekillen-
dirmeye çalışan ABD?nin bu yoldaki en önemli müttefiki Türkiye?dir. Recep Tayyip Erdoğan?ın baş-
bakanlık yolunda ABD?den icazet aldığı iddiası ve söylemi, mesnetsiz ve gayri ahlaki bir saldırıdır.
Amma velâkin, bu yola girdikten sonraki müttefiklik ilişkisi gözden kaçmamaktadır ki, her düzlem-
de kendileri de deklare etmektedirler. Obama?yla olan sıcak ilişkilerin arka planındaki anlaşmalara/
şartlara dair bir bilgimizin olmadığı gibi, uzun vadeli hesapların yapıldığı arka planda dönenlerin
bizim için pek iç açıcı olmadığı kuvvetle muhtemel. ABD?nin bir diğer müttefiki olan İsrail?le ilişki-
lerse bu etkileşimin mihenk taşını oluşturmaktadır. Onlar açısından İsrail?siz bir Yenidünya düşü-
nülmeyeceği için kısa vadede karşıtlıklar olsa da uzun vadede beraberlikler kuvvetle muhtemeldir.

Davos çıkışıyla Doğu?ya açılma çabaları özelde İslamcı ve anti-Siyonistleri yanına çekme ça-
bası gibi gözükse de, genelde uluslararası bir projenin yürürlüğe girdiği an olarak değerlendirilmesi
gerekmektedir. BOP(Büyük Ortadoğu Projesi) ve MİP (Medeniyetler İttifakı Projesi) projelerinin eş
başkanlığını üstlenen Recep Tayyip Erdoğan, uluslararası arenada ılımlı İslam modelinin ve İslam
toplumlarının demokratik/laik bir devlet sistemiyle yönetilebileceğinin temsilciliğine/taşıyıcılığına
soyunmuştur. Başta ABD?nin iktisadî ve lobi desteğiyle yürüyen bu projeler ışığındaki faaliyet ve
söylemlerle hedef kitlelerin gönlünü fethetme yolunda sağlam adımlar atılmıştır. Davos çıkışıyla zir-
veye çıkan Erdoğan hayranlığı, diğer İslam toplumlarının yönetim ve halkları nezdinde cazibe mer-
kezi olması yönünde önemli kapılar aralamış ve ideal örnekliliğin önü açılmıştır. Arap Baharı süre-
cinde; bizzat Recep Tayyip Erdoğan?ın Tunus ve Mısır?a yaptığı ziyaretlerde, laiklik ve demokrasiden
korkulmaması gerekliliğini vurgulayarak yaptığı tekliflerde laiklik ihraç etme girişimleriyle ayyuka
çıkan ?Batı postacılığı? görevini daha sonraki söylemleriyle örtmeye çalışsa da, bakla ağızdan çıkmış
tır. Bu tür girişimlerle diğer İslam topraklarında yerleştirmeye çalıştıkları laik, demokratik, beşeri
hukukla yönetilen siyasi yapılar ve sosyal platformda ise sivil inisiyatif kullanmaktan aciz, Batı?yla
müttefik, siyasete dair kelam etmeyip tehlike teşkil etmeyen, Ilımlı İslamı şiar edinmiş, hümanist/
pragmatist/ liberal/muhafazakâr demokrat bir halk kitlesi inşa etme çabaları hız kazanmaktadır.

11 Eylül 2001?den sonraki bütün girişimlerde olduğu gibi, Medeniyetler İttifakı olarak isim ve
kılıf değiştiren, fakat iç yüzü değişmeyen Dinler Arası Diyalog projesiyle amaçlanan da sadece ve
sadece dünya çapında Siyasal İslam?ın bastırılıp, yerine ?Ilımlı İslam? modelinin inşa edilmesidir. Bu
misyonu politik arenada Erdoğan, sosyal arenada ise F.Gülen üstlenmiş ve hakkıyla yerine getirmeye
çalışmaktadırlar. Burada bizi ilgilendiren nokta ise başta bu gerçeğin farkında olmak, farkındalık
sağlamak, Batı?dan neşet eden ?ılımlı, radikal, muhafazakâr, v.b.? sıfatlardan sıyrılıp/reddedip ken-
dimizi Müslüman olarak tanımlayarak, kavramlarımızı tekrar öze dönüp okumalı, projeler üreterek
Dünya?ya medeniyetin neme nem bir şey olduğunu göstermektir.

Coğrafi olarak batıyla doğunun arasında köprü olan Türkiye, siyasi düzlemde bu göreve aday
bir ülke olarak yıllarca işlev görmüştür. Fakat yine bir Doğulu olarak bu önemli imkân ve fırsatı,
Doğu medeniyetinin ürünlerini ihraç etmek için kullanmak yerine Batı medeniyetinin ürünlerini
ithal etmek için kullanmış/kullanılmıştır. Özünü yitirmiş bir devlet olan Türkiye Cumhuriyeti, batı-
lılaşarak Batı?nın sözcülüğünü ve ihracatçılığını yapma görevini üstlenmiştir. Kuruluşundaki dayat-
malarla laik, demokratik, hukuk devleti yapısını oturtmuş, 50?lerle başlanan ve 70?lerde büyük ölçü-
de tamamlanan kültürel dönüşüm amacına ulaşmış, 21.yy Türkiye?si Batı kültürünün taşıyıcılığını
üstlenmiştir. 21.yy?ın ilk yıllarında iktidara gelen AKP, bu görevi hakkıyla ifa etmiştir/etmektedir/
etmeye devam edecektir. Ahmet Davutoğlu döneminde özde bir değişim gösterip strateji değişti-
rerek ?yüzünü doğuya döndüğü? söylemlerinin pek inandırıcılığı bulunmamaktadır. Ancak, aldığı
postayı iletmek adına kendisine verilen görevi yerine getirmek amacıyla Batı siyasi/iktisadî/kültürel
yapısını ihraç etmek için ?yüzünü doğuya döndüğü? söylenebilir.

Baştan beri net bir dış politikası olmayan, Doğuyla Batı arasında arafta kalan AKP, doğal ola-
rak nihai aşamada hiç kimseyi memnun edememiştir. Meşruiyetini dış politikaya dayandıran AKP,
pragmatizm üzerine kurulu bu ilişkiler ağında her an yalnız kalabilir ve tabanını da kaybederek
tarihin arka sayfalarındaki yerini alabilir.

Müslümanların Kazanımları/Kayıpları

Bu konuyu ele alırken başlangıç olarak ?kayıp, kazanım?dan kastımızın ne olduğu sorusuna
cevap bulmamız gerekmektedir. Zannımızca, rasyonel kazanım/kayıp ile uhrevi kazanım/kayıp ara-
sında fark olsa gerek ve ?ben Müslümanlardanım? diyen bir şahsın dünya hayatındaki değerlerini
bu kaideye göre şekillendirmesi gerekir. Bir mümin olarak soyut kazanımlara göre mi yoksa bir po-
zitivist olarak somut kazanımlara göre mi hareket etmeliyiz? Kazanan ve kaybedenin kim olduğunu
ve hangi dinamiklere göre hareket etmemiz gerektiğini ayeti kerime açıkça belirtmektedir: ?Onlar
yeryüzünde gezip dolaşmadılar mı ki, kendilerinden öncekilerin sonu nasıl olmuştur, görsünler! Ön-
cekiler bunlardan daha çoktu, kuvvetçe ve yeryüzündeki eserleri bakımından da daha sağlam idiler.
Fakat kazandıkları şeyler onlara asla fayda vermemiştir.? Mümin/82

Sorun AKP?nin nereye gittiği değil, Müslümanların nereye gittiği ve AKP?nin Müslümanlara
etkileridir. AKP; pragmatist, belli bir ideolojisi olmayan, her kesim ve fikirle ortaklaşabilen, omurga-
sız, merkezi hedefleyen bir oluşumdur. Kendi açısından da tutarlı ve başarılıdır. Burada mevzu bahis
olan sosyal ve siyasal arenada Müslümanların konumları, fiilleri, söylemleridir. Müslümanlar olarak
liberal, pragmatist bir perspektiften bakarak durum değerlendirmesi yapamayız. Mümin gözüyle
baktığımız vakit kazanımdan çok kayıplar göze çarpmaktadır. Müslümanlar kendi kavramlarıyla,
diliyle, argümanlarıyla tepki ve taleplerini belirtmek, dillendirmek, muhalefet etmek durumunda-
dırlar. İslamî cenah bir şey üretememekte, AKP?nin izinden yürüyerek kendisini yok edecek değir-
mene su taşımaktadır.

Son 10 yıllık evrede kendisini Müslüman olarak tanımlayan cenah, her türlü imkân ve fırsatı
bularak rahat bir sosyal/iktisadî süreç yaşıyor. Bu süre zarfında iktisadî kazanımların, gelinen nok-
taların, sosyal ve siyasal alan açıklığının haddi hesabı yok. Zahiren bakıldığında rahat bir ortam,
iktisadî refah içinde ve siyasi platformda söz sahibi konumundayız. Bu salt ?alan açma? politikasını
destekleyip kazanç olarak nitelendirenler, ne açılan bu alanı hayra çevirme gayretindeler ne de buna
mukabil kaybettiklerimizi değerlendirmeye almaktadırlar. Somut kazanımlarımız yanında soyut
kaybettiklerimiz göz ardı edilmektedir.

AKP, isteyerek veya istemeyerek topyekün bir İslamî muhalefeti (etkinliği veya yaptıkları tar-
tışılır?) bastırıp sistemle bütünleştirmiştir. En önemlisi ise, kavramlarımızla oynamış, içini daha
da boşaltmış ve pozitivist argümanlarla doldurmuştur; AKP öncesinde ?İslam? kelimesiyle laiklik/
demokrasi/ferdiyetçilik/pragmatizm/faiz kelimeleri yan yana bile gelemezken ve ayır kutupları tem-
sil ederken, şimdilerde aynı cümle içerisinde sarf edilmesi bir yana harmanlanarak laik/demokrat/
ferdiyetçi/pragmatist ve rahatlıkla faiz kullanabilen Müslüman bireyler türetilmiştir. Kavram karga-
şasının hat safhaya getirildiği bu sürecin bedelini belki 20 yıl sonra yine Müslümanlar ödeyecektir.
Müslüman bir şahsiyetin ufku açık olmalı ve kısa vadeli kazanım hesapları yapmamalıdır, rasyonel
olarak kısa vadede kazançlı gibi gözüktüğümüz bu süreçte uzun vadede zararlı çıkma ihtimalimiz
kuvvetle muhtemeldir ki arka plan değerlendirilip bakıldığında sosyal/kültürel/kavramsal kayıpla-
rımız açıkça görülebilmektedir. Ayrıca diğer bir önemli husus ise, Müslümanların siyasal bilinçle
sosyal arenada İslamî kimlik ve kendi argümanlarıyla faaliyet gösterme iradesinden vazgeçip, kıyam
kültürüne ihanet ederek parti siyasetinin, sistem içi araçların bir maşası olmalarıdır. Müslümanlar,
topluma karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmesi gereken bireylerden pragmatist/ferdiyetçi birey-
lere evrilmiş durumdalar.

Türkiye?deki handikaplardan ziyade bu toplum üzerinden Dünya Müslümanlarına ihraç edil-
meye çalışılan fikriyatların bilincinde olmalıyız. Çünkü; direksiyonda AKP?de olsa toplum olarak
yansıttığımız bu örneklilikle gelecekte tarih önünde hesap vereceğiz. Fiili ve bilinç düzeyindeki
olumsuz etkilerini de yakın gelecekte göreceğiz. AKP?nin bizi sürüklediği yol manzaralı, güzel, yeşil-
lik, nimetlerle dolu olabilir ama yolun sonunda uçurum olma ihtimali, ciddi bir soru işaretidir. Dün-
ya çapında oluşturulmaya çalışılan; batıyla müttefik, demokrat, laik, bulundukları beşeri sistemlerle
uyum içinde, tehlike teşkil etmeyen ılımlı bir Müslüman guruhu oluşturma çabaları eşliğinde ben-
liğini yitirmiş, tevhidi bilinçten yoksun, açılan alanlardan edinilen nimetleri kaybetme korkusuyla
hak ve adaleti savunmaktan aciz, mevcut statükoları yıkmak bir yana onları besleyen, islami şahsi
yetten yoksun Müslüman profilini Türkiye?de oluşturmuş ve ihracatını hızlandırmışlardır. Toplum-
ları oluşturan bireyleri şekillendirdikten sonra siyasi platformda da devlet yapılarını bu minvalde
oturtmaya ve içselleştirilmeye çalışılmaktadır. Küreselleşen çağda, serbest ekonomi uygulamaları
zemininde, küresel dinamiklerle uyumlu pür özgürlük siyaseti güden yapıların kurulmakta, özgün
yapıların kurulmasına izin verilmemektedir.

Müslümanlar, haklarını AKP?nin alacağı beklentisiyle savunularından aşama aşama ferdi
ve toplumsal düzlemde vazgeçtiler. Sivil inisiyatif kullanıp mücadele ederek almak yerine, kendi ka-
derlerini AKP?nin insafına bıraktılar. İslam literatüründe, haklar toplumsal bilinç ve kıyamla alınır
anlayışı yerine, kısa vadeli hedefler güdülerek takiye eşliğinde omurgasız bir mücadele tarzı seçildiği
görülmektedir.

Önemli sorulardan biri de, AKP?nin Müslümanların hangi sorunlarını hallettiği/giderdiği/
cevap bulduğudur. Muhafazakâr, milliyetçi, liberal ve İslamcı kesime hitap edip, bu kesimlerden
arkasına aldığı güç ve oy potansiyeliyle iktidara gelen AKP, bütün kesimlerin sorunlarını giderip
ihtiyaçlarına cevap verirken Müslümanların hiçbir sorununu net bir biçimde çözmemiştir. Düşünce
ve örgütlenme konusundaki çifte standartlar ortada olmakla birlikte, özgür ve özgün eğitim konu-
sundaki talepleri karşılamak bir yana dursun, 12+1 yıllık zorunlu eğitimle Müslümanları resmi ide-
olojinin rahlesine mecbur bırakmıştır. 8 yıllık zorunlu eğitimi getiren ANASOL-D hükümetine karşı
çıkıp kıyametler koparıldı, ama ?İslamcı AKP?nin getirdiği 12 yıllık zorunlu eğitime kimsenin sesi
sedası çıkmıyor. Bu formül; İmam Hatipler veya kızların başörtüsüyle okullara girmesi sorununu
giderecektir ve bir dizi olumlu sonuçlar da doğurabilir, ama asıl sorun olan zorunlu eğitimi daha da
derinleştirecektir. Ayrıca, başörtüsü konusunda yaptığı muğlâk hamleyle çözümden ziyade sorunu
daha da karmaşıklaştırmıştır. Siyasetteki temsiliyet ise sıfırın altında olmakla birlikte, sosyal arena-
da faaliyet yürüten İslamî hareketleri de bastırmayı kendine görev edinen iktidar partisi, büyük bir
ihanete imza atmaktadır.

Gelinen bu süreçte bizler; AKP?nin politikalarına/söylemlerine/fiillerine suskun kalarak, eleş-
tirmeyerek, zımnen de olsa destek vererek, arkasında durup meşruiyet sağlayamayız. Müslümanlar
olarak bizim sağladığımız bu meşruiyetten devşirilen güçle ve Ilımlı İslam projesinin öncülerinden
olan cemaatlerin verdiği destekle yakın gelecekte, marjinalleşen Siyasal İslamî muhalefetin tama-
men yok edilme tehlikesi kuvvetle muhtemeldir. Dönüşüme direnirken marjinalleşen tevhidi bilince
sahip İslamî kesim, bu dejenerasyon girişimlerinin farkındadır. Farkında olmakla birlikte, bir dizi
savunu mekanizması da geliştirmek zorundadır.

Atasoy MÜFTÜOĞLU?ndan Özel Not;

Dünya sistemi, Ortadoğu?nun küresel-kapitalist-liberal genişlemeye açılmasını sağlamaya
çalışıyor. Sistem, kapitalizmin ideolojik egemenliğini sürdürmek, bölgenin doğal kaynaklarını de-
netlemek, Anglo-Sakson kültürü yaymak, serbest girişimler için uygun bir siyasal iklim oluşturmak
için çok yönlü girişimler başlatıyor. Bu nedenle de ?Arap Baharı? olarak isimlendirilen sürecin başa-
ralı olabilmesi için hem Amerika, hem de Avrupa Birliği kesenin azını açmış durumda.
İslam Dünyasında, özellikle de Ortadoğu?da (İran dışında) bağımsız olduklarına inandırılan
yapay ülkeler hiçbir zaman sömürgecilerin dayattığı ulus-devlet ideolojisini/yaklaşımını aşmayı/
reddetmeyi, İslamî bir model üzerinde çalışmayı düşünmediler. Bu durum, bu ülkelerin hiçbir za-
man bağımsız olmadıklarını ve olamayacaklarını gösterir. İslamî bir modeli tarihe kazandırmaya
çalışan İran?ın da bir ulus-devlet gibi hareket edip etmediği ayrı bir tartışmanın konusu olabilir.
Kapitalist-liberal-seküler sistem; bizler/toplumlarımız farkına varmadan, hayatımızı/tarzımı-
zı/zihin dünyalarımızı değiştiriyor, dönüştürüyor. Bu gelişme bir tür mahkûmiyet durumunu yan-
sıtıyor, çünkü hiçbir toplum kendisini küresel piyasalardan bağımsız bir biçimde yapılandıracak bir
iradeye sahip değil.

Nihilist bir çağda, bir çıkar mücadelesi çağında, uygarlık ve modernlik yalnızca yanıltıcı bir
maske?den ibarettir. Günümüzde neoliberal yaklaşımın mantığı, diğer bütün yaklaşımların mantı-
ğını reddediyor. Farklı mantık ve düşüncelere hayat hakkı tanımayan bu mantık, kendisine küresel
bir meşruiyet kazandırabiliyor. Müslümanlarda da kendilerine neoliberal iklimde hayatiyet alanları
açmaya çalışıyor.

Müslümanların zihinsel dünyaları İslamî bir özgürleşmeyi düşünecek kadar özgür değil. Ar-
tık inanan kesimlerle, seküler kesimler arasında hayat tarzları, tüketim tarzları/algıları arasında çok
ciddi farklılıklar kalmıyor. Türkiye kendisini kısıtlayan/sınırlandıran laikliğini Ortadoğu?ya ihraç
etmeye çalışıyor. Böyle bir iklimde dünya, Türkiye?ye yeni sorumluluk tahmil etmek istiyor.

Ortadoğu?da içerisinde yaşadığımız günlerde, stratejik ve politik boşluklar, belirsizlikler ve
ufuksuzluklar yaşanıyor. Ortadoğu?da İslamî hareketlerin/partilerin siyasal anlamda başarılı olma-
sından, inisiyatif sahibi olmasından korkan küresel-liberal-seküler sistem, İslamî gelişmeler karşı-
sında, Türkiye Modeli?nin çok isabetli, geçerli, yararlı olabileceğini, Türkiye?nin bölgeye her alanda
modellik edebileceğini düşünüyor, öneriyor. Türkiye?de tarihsel ve kültürel bağları kullanarak, bu
bağları yenileyerek Ortadoğu?da etkili olmak, liberal-demokratik-seküler söylemle Batı?nın; tarihsel/
kültürel söylemle de Ortadoğu toplumlarının güvenini kazanmaya çalışıyor, bu vadide girişimler,
politikalar, ilişkiler oluşturuyor.

Büyük Gerçeğin Farkında Değiliz

Karşı karşıya bulunduğumuz olaylar, gelişmeler, hareketlerle ilgili olarak sahih bilgiye dayalı
analizler yapmak yerine, ideolojik/ulusçu/mezhepçi bir tarafgirliğe dayalı yorumlar yapmaya ça-
lışıyoruz. İdeolojik/ulusçu/mezhepçi yorumlar, insanlık dünyasının, tarihsel dünyanın büyük bir
kısmına kapalı kalmamıza neden oluyor.

Zihinsel bir devrime cesaret edemediğimiz için, tarihsel sorumluluklar alamıyor, kendi
yetersizliklerimizle hesaplaşmıyoruz. Günümüzde ?İNSANİ MÜDAHELE? yalanları yoluyla, top-
lumlarımız yeniden, bir kez daha sömürgeleştiriliyor. Tarihsel olaylar karşısında bağımsız tavırlar
alamıyor, onurlu bir duruş sergileyemiyoruz. Çok şiddetli, çok ağır sorunlar karşısında, kolaycı ya-
nıtlara başvuruyoruz. Resmi gerçekler güç ve propaganda yoluyla bizlere dayatılıyor. Günlük medya
uyuşturucuları aracılığıyla zihinlerimiz yoğun bir biçimde kontrol ediliyor, etkisiz hale getiriliyor.
Batılı kavramsallaştırmaların ve gerekçelerin yardımıyla çözümlemeler yapmaya çalışıyoruz. Bü-
yük gerçeğin farkında ve bilincinde değiliz. Bilinçli bir konuma, ufka, tavra, tarza sahip değiliz.
Büyük gerçek; Türkiye de dâhil olmak üzere; Arap-İslam toplumlarında İslam?ın; asli/belirleyici/
tayin edici bir güç olmaktan çıkarılarak; tali bir unsur, belirlenen bir unsur haline getirildiği, ulu-
sal çıkarlar doğrultusunda gerektiğinde kullanılmak üzere kültürel bir araç haline getirildiği, her
tür uzlaşmaya ve her tür tavize ikna edildiği gerçeğidir. İslamî devlet, İslamî dava, İslamî siyaset,
İslamî mücadele, İslamî hareket toplumlarımızın gündeminden düşürülmüştür. Müslümanlar, laik-
demokratik-liberal modelle uzlaşmaya hazır olduklarını göstermişlerdir. Arap dünyasında yaşanan
ayaklanmalardan sonra yeni kurulan hükümetler ?Türkiye Modeli? doğrultusunda hareket ederek
?SİVİL-DEMOKRATİK-MODERN DEVLET? lehinde tercihler yapmaya başlamışlardır. Amerika,
Ortadoğu toplumlarında imajı yerlerde süründüğü için, olaylara doğrudan müdahale etmek yerine,
müttefikleriyle paylaşımcı ilişki stratejisine dayanarak, başta Suriye konusu olmak üzere diğer Arap
toplumlarında da yapmak istediklerini Türkiye aracılığıyla gerçekleştirmek istemektedir.

Röportajlar

Rıdvan Kaya ile yapılan röportaj;


Soru; ?Milli Görüş gömleğini çıkardık? diyen Erdoğan özeliyle beraber AKP kadrolarının ne ölçü-
de ve ne minvalde değiştiğini söyleyebiliriz?

?Milli Görüş gömleğini çıkartmak? metaforuyla önceki ideolojik tutum ve siyasi çizgilerini
reddettiklerini beyan eden AK Parti kurucu ve kadrolarının çok keskin bir değişim süreci yaşa-
mamakla beraber, temel yaklaşımlar bazında dikkate değer bir dönüşüm geçirdikleri açıktır. Milli
Görüş çizgisi net ifade edilmemekle beraber siyasal-toplumsal düzenin İslamî bir çerçevede yeniden
dizayn edilmesi hedefini gözeten bir hareketti. Kendi içinde ne kadar tutarlı bir zemine oturduğu
tartışmaya açıktı. Pek çok zaaf barındırmaktaydı. Daha nitelikli bir eleştirel yaklaşıma ve yenilenme-
ye ihtiyaç duyduğu da kesindi. Buna karşın AK Parti çizgisi ise toplumun ve siyasetin dini temellere
dayandırılması anlayışını ?uygulanamaz? bulup, bireylerin hayatında dindarlık olgusunun öne çık-
masıyla yetinmeyi tercih eden bir yönelimi esas almıştır. Dolayısıyla İslamî perspektiften çok daha
geri, sorunlu bir konuma düşmüştür.

Soru; AKP?nin bir ideolojisi var mıdır? Yoksa, pragmatizm üzerine kurulu bir hareket midir?

AK Parti, ANAP döneminde yaygınlaşan toplumsal yapıda var olan ideolojik-siyasi farklılaş-
maları görmezden gelme ve tüm kesimleri kucaklama söylemi üzerine kurulu tipik bir kitle partisi-
dir. Sadece taban ve kadrolar itibariyle değil, ideolojik-siyasi çizgisiyle de sentezci bir görünüm arz
etmektedir. Bu yüzden siyasal özgürlükler alanında liberal, toplumsal kültür konusunda muhafaza-
kar, iktisat politikaları açısından da kapitalist bir kimlik sergilediği söylenebilir.

Soru; AKP, ulusal/uluslararası platformda liberalizmin taşıyıcılığını mı yapıyor yoksa daha fark-
lı bir kimliği ve fikri var mıdır?

AK Parti?nin liberal değerlerin taşıyıcılığını yapıp yapmadığı eğer küresel sisteme entegrasyon
bağlamında soruluyorsa, çift taraflı bir işleyişten söz etmek uygundur. Bir yandan küresel sistemin
imkan, değer ve politikalarına müsait bir zemin inşa edilirken; buna, etki alanını genişletme, yerel
ölçeği aşan bir politik inisiyatif kullanarak küresel sistem karşısında pazarlık gücünü artırma çabala-
rı da eşlik etmektedir. Dolayısıyla tek yönlü bir ilişkiden söz etmek doğru olmaz. Karşılıklı çıkarlar,
bir tür alışveriş mantığı ortaya konulmaktadır. Ama elbette pazara çıkan herkes sahip olduğu kadar
ağırlık oluşturmaktadır.

Soru; AKP iktidarı, İslamî camianın talep ve ihtiyaçlarının ne kadarını karşılamıştır?

Ne yazık ki, İslamî camia Kemalist dayatmacı sistem karşısında zaten çok talepkar, mücadele-
ci, muteriz bir kimlik ve tutum içinde olmadığından AK Parti iktidarıyla birlikte özgürlükler alanını
nisbi de olsa genişletmeye yönelik kimi uygulamaların çok büyük bir hüsnü kabulle karşılandığını
söyleyebiliriz. Bu noktada AK Parti?yi yapmadıklarından, yapabilecek olduğu halde yapmadıkların-
dan ötürü eleştirirken, genel manada İslamî camianın da ilkeli, tutarlı ve hesap soran, geliştiren bir
pozisyon içinde olamadığının altını çizmekte yarar var.

Soru; Sizce İslamî muhalefetin son 10 yıllık evredeki suskunluğunun nedenleri nelerdir?

Geçmişle kıyaslanarak çok açık bir suskunluk tablosu çizilebileceğini düşünmemekle birlikte
politika geliştirememe, duyarsızlaşma bağlamında yaygın bir olumsuzluktan söz edilebilir. Bu olgu-
yu ise öncelikle 28 Şubat sürecinde ortaya konan pasif tutumun beslediğini düşünüyorum. Bu süreç-
te ilkesizce, korkakça geri çekilişler toplumsal bünyede müthiş bir özgüven zaafına ve sonuç olarak
artı değer olarak algılanabilecek her gelişmeyi ?buna da şükür? mantığıyla sahiplenmeyi, yetinmeyi
getirmiştir. AK Parti süreci bu anlamda suskunluğun kaynağı değil, sonucudur.

Bu arada elbette mücadele yorgunu çevrelerin sorumluluk üstlenmek yerine topu taca atma
tavrına yönelmeleri ve kendi sorumluluklarına sahip çıkmak yerine her şeyi hükümetten beklemeye
başlamaları türünden kötü alışkanlıkların da geliştiği bir vakıadır. Örneğin halen yakıcı bir biçimde
sürmekte olan başörtüsü yasağı konusunda üniversitelerle ilgili yapılan düzenlemelerle yetinmek
ve yüksek öğretim öncesi öğrenciler ve memurlar ile ilgili soruna ilişkin hiçbir talep yükseltmemek
bu tür kötü alışkanlıklara bir örnektir. Yine bir başka somut örnek daha vermek gerekirse, yanı
başımızda aylardır süregelen katliama, kardeş Suriye halkının faşist Baas rejimince adeta soykırıma
uğratılmasına karşı yeterince tepki verilmiyor olması da aynı şekilde inisiyatif yüklenmek yerine
sorumluluğu ?yetkili? mercilere atma tavrının bir sonucu olarak görülebilir.

Soru; AKP iktidarı; İslamî muhalefetin önünde bir engel midir? Yoksa alan açan, destekleyen bir
unsur mudur?

Nerede durduğumuza ve nasıl bir tutum geliştirdiğimize bağlı olarak AK Parti iktidarının
politikalarını bir engel ya da kazanım olarak değerlendirebiliriz. Mücadele bilinci ve kararlılığına
sahip kadrolar açısından 28 Şubat despotizminin ardından gelişen AK Parti süreci düşünsel ve ör-
gütsel özgürlükler önündeki bazı engellerin kaldırılması açısından olumlu sonuçlar doğurmuştur.
Buna karşın zaten 28 Şubat?ta sistemleşen baskılar karşısında ideolojisine yabancılaşmış, özgüven
zaafına uğramış, örgütsüzlüğü benimsemiş çevreler açısından AK Parti süreci sağladığı imkânlar ile
daha yoğun bir dünyevileşmenin, yerel-kürsel sisteme entegrasyonun zeminini güçlendirmiş, adeta
çürümeye ivme kazandırmıştır.

Süleyman Arslantaş ile yapılan röportaj;

Soru; ?Milli görüş gömleğini çıkardık? diyen Erdoğan özeliyle beraber AKP kadrolarının ne ölçü-
de ve ne minvalde değiştiğini söyleyebiliriz.

?Milli Görüş? çizgisinde demokratik metotlarla İslamı ihya prensibi var idi. Aynı zamanda
?cemaatçi? bir yaklaşım öne çıkmaktaydı. AKP ve Erdoğan çizgisinde ise demokrasi öne çıkmakta ve
İslami bir geleceğin tasavvuru ve cemaat olgusundan çok demokrasi ve ?birey? merkezli bir anlayış
ve uygulama söz konusudur.

Soru; AKP?nin bir ideolojisi var mıdır? Yoksa, pragmatizm üzerine kurulu bir hareket midir?

İdeolojiye yüklenen anlam önemlidir. Eğer ideolojiyi ?temel bir inanç ve o inanca dayalı dün-
ya görüşü? olarak kabul ediyorsak, AKP?nin belirgin bir ideolojisinin olduğundan söz edemeyiz.

Soru; AKP, ulusal/uluslararası platformda liberalizmin taşıyıcılığını mı yapıyor yoksa daha fark-
lı bir kimliği ve fikri var mıdır?

AKP?nin ulusal ya da uluslararası platformda liberalizmin taşıyıcılığını yaptığı iddia edilemez.
İmparatorluk bakiyesi bir devletin dünya ölçeğinde almış olduğu ekonomik, kültürel ve politik pa-
yının artması için çaba gösterdiğinin altını çizmek gerekir.

Soru; AKP iktidarı, İslami camianın talep ve ihtiyaçlarının ne kadarını karşılamıştır?

?Süt ne ise, kaymağı odur? şeklinde bir atasözümüz var. Aynen bu sözde olduğu gibi AKP
iktidarı, artısı ile eksisi ile toplumun İslami v.d. beklentisinin somutlaşmış şeklidir. Yani halk AKP
zihniyetinden daha ileride İslami duyarlılığa sahip değildir.

Soru; Sizce İslami muhalefetin son 10 yıllık evredeki suskunluğunun nedenleri nelerdir?

Körfez Savaşı sonrası gerek ?YALTA?nın revize edilmesi eğilimleri ve gerekse bölgesel siyasi
gelişmeler Türkiye?nin daha istikrarlı bir hükümet ve yönetime ihtiyacının olduğu gerçeğini ortaya
çıkarmıştır. Bu nedenle iktidar ve muhalefet görevi, ikisi birden AKP?ye verilmiştir.

Soru; AKP iktidarı; İslami muhalefetin önünde bir engel midir? Yoksa alan açan, destekleyen bir
unsur mudur?

Türkiye?de Tevhid?e dayalı İslami bir muhalefetten söz etmek mümkün değil. Ama kendilerini
İslami muhalefet olarak algılayan gruplar, cemaatler mevcuttur. Şüphesiz algı ile gerçek aynı değil-
dir. Olmayan bir şeye engelden de söz edilemez?

Burhan Kavuncu ile yapılan röportaj;

Soru; ?Milli görüş gömleğini çıkardık? diyen Erdoğan özeliyle beraber AKP kadrolarının ne ölçü-
de ve ne minvalde değiştiğini söyleyebiliriz.

Ak Parti ve Tayyip Erdoğan, Milli Görüş geleneğine çok aykırı bir değişim çizgisi izlemedi.
Erbakan Hoca her ne kadar İslamcı ve antisiyonist nitelikli politikalarını sonuna kadar sürdürmüş
görünse de, iktidar arayışları içerisinde Refah Partisi?nin dönem dönem uzlaşma/ değişim çabala-
rına girdiğini hatırlıyoruz. Özellikle Cemil Çiçek, Ali Coşkun gibi isimlerle ?daha ılımlı? bir yapıya
yöneldiklerinde ?Refah Partisi ANAP?laşıyor mu? başlıklı bir yazı yazdığımı hatırlıyorum. Erba-
kan hoca bütün çabalarına rağmen iktidarda kalamayınca tekrar radikal politikalara yöneldi. Tayyip
Erdoğan ise, Hoca?nın yapamadığını başararak küresel güç odaklarının desteğini kazandı, bunun
için de ?gerekiyorsa Milli Görüş gömleğini çıkarmayı? bile göze aldı. Arap ülkelerinde bu çizgi-
ye paralellikler gösteren İhvan ve benzeri gruplardaki ?değişim temayülleri? göz önüne alınırsa,
?gömlek çıkarma? geleneğinin sadece RTE?ye ve milli görüşçülere mahsus olmadığını, ?Hocaefendi
Cemaati?nden İhvan?a Müslümanlar daki iktidar tutkusunun ne kadar yaygın ve sınırsız olduğunu
görebiliriz. Hatta benzer ?Hocaefendi? ve ?Cemaatler?e sadece arap âleminde değil İslam dünyasının
başka yerlerinde de sıkça rastlayabiliriz.

Soru; AKP?nin bir ideolojisi, bir kimliği var mıdır? Yoksa, ulusal/uluslar arası platformda libera-
lizmin taşıyıcılığını mı yapıyor?

AK Parti uluslar arası alanda ılımlı/ uzlaşmacı İslam?ın önde gelen temsilcisidir. Bunda
Türkiye?nin tarihi liderlik pozisyonu da etkilidir, Onların kendilerine/ birbirlerine liberal, neoliberal
demelerinin bir önemi yok. İzm?lerle kendilerine ilkeli- köşeli görüntüler oluşturmak isterler ama
en büyük ilkeleri pragmatizmdir.

Soru; Sizce İslami muhalefetin son dönemlerdeki suskunluğunun nedenleri nelerdir?

AK Parti sadece İslam ülkelerinde değil Türkiye?de de İslamcı gruplar üzerinde etkilidir. Hatta
diyebiliriz ki, bizdeki ?radikal? İslamcılar birçok dış politik mevzuda, hatta dâhili konularda AK Parti
vesayetine girmişlerdir. Kürt sorunundan Suriye?ye kadar?

Tabii bunda Müslüman halkın inançlarını nispeten özgür bir şekilde yaşama imkânlarına ka-
vuşması etkili olmuştur. Türkiye tarihi, Kemalist despotizme karşı halkın nispeten nefes alabildiği
sağcı iktidarlar eliyle varlığını sürdürebilme çabalarının tarihidir. AK Parti iktidarı da, tipik sağcı/
muhafazakâr bir iktidarın bütün özelliklerine sahiptir. Özellikle Ergenekoncu derin güçlerin tasfi-
yesi bu iktidarın en önemli başarısıdır.

Kendilerini geleneksel sağcılıktan bu kadar ayrıştırdıktan sonra, Türkiye İslamcılarının sağcı
bir çizgiye sürüklenmeleri bu kadar kolay olmamalıydı. (Milli Görüş?ün ve Türkiye İslamcılığının
tarihi, DP-AP sağcı geleneğinden ayrışarak bağımsız Müslüman kimliğinin oluşum süreci idi. Şimdi
gerileme hatta bu kimliğin yeni bir sentezle ortadan kalkışını izliyoruz). Küresel alanda 11 Eylül
2000?de başlayan ?siyasal İslam?ın tasfiyesi? Türkiye?de AK Parti eliyle büyük ölçüde başarılmış oldu.
28 Şubat sopasının da bu ehlileşmeye büyük katkısını inkâr edemeyiz.

Soru; AKP iktidarı; İslami muhalefetin önünde bir engel midir? Yoksa alan açan, destekleyen bir
unsur mudur?

Müslümanlar, kendilerine ait ilkeleri, politikaları ve hedefleri olursa her ortamda çalışma
alanları bulabilirler. Sağcı muhafazakâr bir iktidar bize daha fazla faaliyet programını daha özgür bir şekilde ger-
çekleştirme imkânını verebilir. Kendimizi ondan farklı görebiliyorsak eğer. Farklı hedeflerimiz var-
sa. Yoksa şimdi olduğu gibi ?muhalefet edecek bir konu olmaması? yanında, ?iktidarı yıpratmama?,
?düşmanlara koz vermeme? gibi saiklerle, daha da kötüsü tavır ve politikalarımızın iktidar tarafın-
dan belirlenmesi gibi durumlarda, Parti?yle bütünleştiğimiz gibi parti politikalarıyla da bütünleşiriz.

Maden işçisi, tersane işçisi, Uludere katliamı için değil ama Suriye?de güvenlik şeridi oluşturmak
isteyen devletlere destek sağlamak için meydanlara çıkarız. Gerçi bu tür tutarsızlıklarımız geçmiş dönemlerde de vardı. Ülkeye egemen olan güçlerin
politikalarıyla çok da çatışmayan eylem konuları hep daha çok işimize gelmiştir. Ezilenlerin sorunlarını ?dini bir sorun? olarak görmemek ise, bence akidevi bir problem.



Sonuç

Müslümanlar ile AKP arasındaki ilişkiyi İslamî hassasiyetle siyasi, ahlaki ve sosyo-psikolojik
boyutlarıyla irdelediğimiz bu çalışmada, somut kazanım veya kayıplarımızdan ziyade soyut ve uzun
vadeli etkilerini değerlendirmeye çalıştık. AKP özelinde liberal düşünce ve anlayışın, Müslümanları
sürüklediği uçuruma, ferdiyetçi hayat tarzlarının/çıkar amaçlı anlayışların Müslümanlar arasındaki
ayrışmayı derinleştirdiğine ve kavramlarımızla oynandığı bu süreçte Müslümanların bilinç kaybına/
sessizliğine dikkat çekmek istedik.

Özgürlük ve demokrasi söylemlerinin revaçta olduğu günümüzde Müslümanların iktidar ni-
metlerinden faydalanıp elde ettiği kazanımlar refah düzeylerini arttırmış olabilir. Fakat özgürlük-
le ilgili aynı düzelmeden bahsedemeyiz. Çünkü özgürlüğün değişken tanımı, iktidar için özgürlük
alanı görünen herhangi bir şeyin bir Müslüman tarafından inandıklarından verilen ödünler olarak
anlaşılabilir. Amaç açılan özgürlük alanlarında refah içinde yaşamak mı, yoksa kendi kimlik ve dili-
mizle mücadele verip özgürlüğümüzü elde etmek mi? Birçoklarına göre açılan özgürlük alanlarına
ancak değişerek girilmesine müsaade edilmiştir. Bu alanları kullanıp İslamî bir gelişim ve muhalefet
sergilenince, devlet refleksi yeniden devreye girmiş ve talepler ivedilikle bastırılmıştır. Devleti de-
ğiştireceği umuduyla devletle evlenen AKP?nin, kendisi değişmiş ve statükonun yeni yüzü olarak
onu daha kuvvetli bir şekilde temsil etmeye başlamıştır. İktidara geldiği zamanlardaki konjonktürel
şartları çok iyi kullanan AKP, hasta adam konumuna geri dönen Türkiye?yi ayağa kaldırmış ve bir
kalkınma hareketi başlatmıştır. Sağladığı bu iktisadî/siyasî kalkınma ve refah havasından dolayı halk
nezdinde cazibe merkezi konumuna gelmiştir. Hitabetinin güçlü oluşu sürekli vurgulanan Erdoğan,
şahsi özelliklerinin dışında medyayı da avucunun içine alarak İletişim tekniklerini çok iyi kullanmış
ve kamuoyunu istediği doğrultuda yönlendirerek halkın gönlünde tahtını sağlamlaştırmıştır. Erdo-
ğan özelinde AKP çizgisinin geldiği bu konum sorgulanamaz, eleştirilemez bir boyut kazanmıştır.
Diğer kesimleri ayrıca değerlendirebiliriz, ama İslamî cenahtan bile Recep Tayyip Erdoğan?a ucu açık
bir dokunulmazlık bahşedilmiştir. En ufak bir eleştiride savunma mekanizmaları devreye girmekte,
eleştiride bulunan kişi derhal ?kötü çocuk? konumuna düşürülüp ötekileştirilmektedir. Bazıları ta-
rafından son halife olarak lanse edilen Erdoğan, Post-modern bir diktatöre dönüşmüştür diyebiliriz.

Tarihin bize gösterdiği en acı tecrübelerden biri de iktidar mücadelesi için herkesin eriyip
bittiği gerçeğidir. Büyük emekler sonucunda elde edilen güç kutsanmaya başlandığı anda kendi kar-
şıtına benzemeye başlayacaktır. Bu gerçekleştiğinde de omuzlarımız üzerinde taşıdığımız iktidarlar
bir dönem çatıştığımız statükoları teşkil edecekdir. iktidarlar değişebilir, ama bu toplumdaki İslami
dinamikler ve muhalefet odakları bakidir. Bu noktada Müslümanların iktidar şarhoşluğundan sıy-
rılıp AKP sonrasını düşünmesi ve derin bir özeleştiri yaparak uzun vadeli hesaplar yapması gerek-
mektedir.

 

Kaynakça;

1-Değişim Sürecinde Ak Parti Ve Müslümanlar/Rıdvan Kaya

2 Ali Bayramoğlu/Dindarlık ve Laiklik Ekseninde Türk Toplumundaki Değişimin Röntgeni/Yeni şafak

3 Ali Bulaç/Ak Parti eleştirisi /Dunyabulteni.net/ Temmuz 2007

4 Ali Bulaç/Ak Parti eleştirisi /Dunyabulteni.net/ Temmuz 2007

5 Rıdvan Kaya/Değişim Sürecinde Ak Parti Ve Müslümanlar/ 132. Sayfa

6 Ali Bulaç/Ak Parti eleştirisi /Dunyabulteni.net/ Temmuz 2007



Faydalanılan Kaynaklar ve Katkıda Bulunanlar

Atasoy Müftüoğlu

Rıdvan Kaya

Burhan kavuncu

Süleyman Arslantaş

Ali Bayramoğlu

Ali Bulaç

M.Fatih Ünal

Kadir Yılmaz

Yağmur Can



Misyon ve Vizyonumuz

ARGE Enstitü bölgesel ve evrensel konuları ele alan, araştıran, özgür, özgün ve dinamik genç-
lerden müteşekkil bir düşünce kuruluşudur. Dejenere olmuş kavramları tekrar okuyarak gerçek-
liklerini bulmaya, gündeme getirmeye cesaret edilemeyen sorunlu ulusal/ uluslararası mevzuları
araştırıp farkındalık sağlayarak kamuoyuna ve karar verme mekanizmalarına olumlu katkılarda bu-
lunmayı amaçlamaktadır.

Başlangıç aşamasında düşünce kuruluşu olarak işlev gören ARGE Enstitü, güncel konuları
ele alırken tarihî derinliğimizi göz ardı etmeden belirlenen konulara dair araştırmalarını periyodik
olarak yayınladığı analiz, dosya ve raporlarla ilgili kişi ve kurumlara sunmaktadır. Sonraki süreç-
lerde kurumsal yapılanmasını tamamlayarak yoluna devam edecek olan oluşumumuz orta ve uzun
vadede dil, medeniyet, kültür ve toplumsal bilimler üzerinden bugünü okuyarak geleceğin inşasına
pozitif katkılar sağlamayı, akademik düzeyde seminerler düzenleyerek eğitim ve bilgilendirme faa-
liyetlerinde bulunmayı amaçlamaktadır.

Hiçbir kurum-kuruluşa, mezhep-meşrebe angaje olmadan, kısır düşüncelerden sıyrılmış ve
partizan kaygılardan uzak, etnik ayrım gözetmeksizin, çıkar amaçlı değil fayda amaçlı çalışacak olan
oluşumumuz; Siyasi, İslami, Sosyal, Ekonomik, Kültürel alanlarda farklı okumalarla değer üretmeyi
amaçlamaktadır. Kavram kargaşası ve dejenerasyonun minimize edildiği, ortak aklı öngördüğümüz
hareketimizde her kesimden fikri destek ve paylaşıma da açığız?

LAST_UPDATED2

You are here Home